Pancarın olgunlaşması ekolojik koşullara ve pancarın çeşidine göre farklı zamanlarda olur. Birim zamanda oluşan ve kullanılan şeker miktarı birbirine eşitlendiği zaman pancar fizyolojik olgunluğa erişmiş olur. Ülkemiz pancarlarında bu periyot genellikle Eylül-Ekim aylarına rastlar. Ancak, pancarın hasat tarihinin belirlenmesinde fizyolojik olgunluğun yanı sıra fabrikanın kapasitesi ve işleme düzeni ile havanın gidişi de göz önüne alınır. Hasat edilen pancarın uzun süre bekletilmesi sakıncalıdır. Bu nedenle pancar hasadı (sökümü) fabrika yönetimim tarafından bir takvime bağlanır. Tarlada sökülen pancarların baş ve yaprakları kesilir. Pancarın baş kısmı tüm pancar ağırlığının yaklaşık %10’unu oluşturur. Fazla kesme pancarın dayanıklılığını azaltır. En uygunu yaprakların çıktığı yerden kesmektir. Pancarın uzun olan kuyrukları da kesilir. Sökülen pancarlar hemen fabrikaya nakledilmeyecekse birkaç günü geçmemek kaydıyla tarla kenarlarında ya da tren istasyonunun yanında yığın halinde istiflenir ve toprak silo yapılır.
Pancarın olgunlaşması ekolojik koşullara ve pancarın çeşidine göre farklı zamanlarda olur. Birim zamanda oluşan ve kullanılan şeker miktarı birbirine eşitlendiği zaman pancar fizyolojik olgunluğa erişmiş olur. Ülkemiz pancarlarında bu periyot genellikle Eylül-Ekim aylarına rastlar. Ancak, pancarın hasat tarihinin belirlenmesinde fizyolojik olgunluğun yanı sıra fabrikanın kapasitesi ve işleme düzeni ile havanın gidişi de göz önüne alınır. Hasat edilen pancarın uzun süre bekletilmesi sakıncalıdır. Bu nedenle pancar hasadı (sökümü) fabrika yönetimim tarafından bir takvime bağlanır. Tarlada sökülen pancarların baş ve yaprakları kesilir. Pancarın baş kısmı tüm pancar ağırlığının yaklaşık %10’unu oluşturur. Fazla kesme pancarın dayanıklılığını azaltır. En uygunu yaprakların çıktığı yerden kesmektir. Pancarın uzun olan kuyrukları da kesilir. Sökülen pancarlar hemen fabrikaya nakledilmeyecekse birkaç günü geçmemek kaydıyla tarla kenarlarında ya da tren istasyonunun yanında yığın halinde istiflenir ve toprak silo yapılır.
Pancarın Depolanması ve Fabrikaya Nakli Tarladan sökülen pancarlar fabrikada işlenene kadar 2 aşamada depolanır. Bunlar, fabrikaya nakledilmeden önceki ve sonraki depolama (silolama) işlemleridir. Pancar söküm ve nakil işlemlerinin düzenlenmesine bağlı olarak, sökülen pancarların fabrikaya nakledilene değin bir süre bekletilmesi gerekebilir. Bu durumda pancarlar tarla kenarında ya da nakil vasıtasına yükleneceği yerde silolanır. Silolama işlemi şöyle yapılır: pancarlar mümkün olduğunca fazla yüksek olmayan 1-2 tonluk küfeler halinde yığınlanır. Yığınlar rüzgar doğrultusunda uzunlamasına yapılır. Yığın eni 3-5 metre olabilir. Yağış ve soğuktan (dondan) korumak amacıyla pancar yığınlarının üzeri örtülür. Örtme işlemi şöyle yapılır: pancar yığını üzerinde önce biraz toprak sonra ot ve saman bunun üzerine yine toprak örtülür. Bu tür örtme pancar yığınlarındaki ağırlık kaybını da azaltmaktadır. 3. Pancarın Yıkanması, Tartılması ve Kıyılması
Pancarın asıl yıkanması, fabrikanın en alt katında bulunan yıkama teknesinde olur. Kanaldan fabrikaya giren pancarlar, fabrikanın alt katından birkaç metre daha aşağıda bulunur. Pancarlar buradan elevatör, dolap, helezon ya da “Mamut” adı verilen geniş boruları bulunan tulumbalar yardımı ile yıkama teknesine aktarılırlar. Pancar yıkama haznesi, çelikten mamul, alt kısmında ızgara bulunan bölmelere ayrılmış bir yapıdır. Teknenin ortasındaki mile bağlı değişik uzunluk ve şekillerde kollar, paletler vardır. Pancarlar bunların yardımı ile teknede ilerler ve yıkanır. Taş ve toprak alttaki ızgaradan geçerek ortamdan uzaklaşır. Olası demir parçacıkları mıknatıs düzenekleri ile tutulur. Pancarları yıkamada pancar ağırlığının yaklaşık iki katı kadar su kullanılır. Yıkanmış pancarlar elevatörlerle fabrikanın en üst katına nakledilerek kantara ve daha sonra da kıyım makinesine aktarılır. Tartım işi için önceleri “Chronos” adındaki otomatik olarak dolup boşalan ve pancar miktarının kaydeden teraziler kullanılıyordu. Daha sonra bu işlem pancarlar şeritler üzerinde kıyma makinesine giderken yapılmaya hatta bazı fabrikalarda pancar yerine bant üzerindeki kıyımlar tartılmaya başladı. Gerek fabrikaya giren pancarın gerekse çeşitli aşamalarda elde edilen ara ürün ve son ürünün sürekli olarak ölçülmesi ile fabrikanın kapasitesi ve verimi belirlenmiş olur.
Daha Detaylı Bilgi İçin Tıyklayınız...
|